Yeni Yılın İlk Günü: Gerçekten Ne İstersin?​

 

 

Yeni yılın ilk sabahı… Belki uyanır uyanmaz yeni kararlar almışsındır, belki de bu yıl hiçbir şey planlamak istemiyorsundur. Belki ajandanın sayfaları boş ama zihnin dopdolu. Belki de sadece bir kahve içip huzurla durmak istiyorsundur. Peki gerçekten neye ihtiyacın var?

​

Yeni yıl, takvimdeki sıradan bir gün gibi görünse de zihnimizde dönüm noktasıdır. Psikolojide bu “fresh start effect” olarak bilinir: Araştırmalar, insanların yılbaşı gibi belirgin zaman dilimlerini, yeni başlangıçlar için doğal bir fırsat olarak gördüklerini gösteriyor (Dai, Milkman & Riis, 2014). Ama bu etki, bazen gerçek ihtiyaçlarımızı bastıran bir acelecilikle birleşebilir.

 

Her Şey Değişmek Zorunda Değil

​

Yeni bir yıl, mutlaka “yeni bir sen” olmak zorunda değil. Zihinsel sağlığımız için bazen büyümek değil, durmak; bazen üretmek değil, hissetmek; bazense sadece nefes almak yeterlidir. Bu yıl, değişmek için değil; dinlemek için de bir alan olabilir.

​

Yapılan araştırmalar, duygusal iyi oluşun sadece hedef koymakla değil, öz-şefkatle de yakından ilişkili olduğunu gösteriyor (Neff, 2003). Yani kendini olduğun haliyle kabul etmek, dönüşüm için gerekli yakıt olabilir. Yeni yılın sana dayattığı beklentileri değil, kendi iç sesini duymak istiyorsan, belki de yapman gereken tek şey biraz yavaşlamak.

 

Küçük Anlamlar, Büyük Etkiler

​

Yeni yıl kararları illa büyük ve gösterişli olmak zorunda değil. Her gün yapacağın küçük şeyler — sabah perdeleri açmak, pencereden dışarı bakmak, sevdiğin birine “günaydın” demek — ruh sağlığımız için düşündüğümüzden daha fazla fark yaratıyor.

​

Davranış bilimi üzerine yapılan araştırmalar, bu küçük ama düzenli davranışların hem alışkanlık geliştirmeyi kolaylaştırdığını hem de bireyin öz yeterlik duygusunu artırdığını ortaya koyuyor (Bandura, 1997). Bu yılın ilk günü, geleceği yeniden tasarlamak zorunda olduğun bir gün değil; şu anda var olmayı seçtiğin bir gün olabilir.

 

Bu Yıl Belki de…

• Daha az ama daha derin ilişkiler kurarsın.

• Daha çok değil, daha anlamlı işler yaparsın.

• Kendine karşı daha anlayışlı olursun.

• Bir hedef koymazsın belki ama bir alışkanlığa şefkatle alan açarsın.

​

Yeni yıl, bir şeyleri değiştirme baskısından çok, seni sen yapan parçaları fark etme daveti olabilir. Bugün — yılın ilk günü — büyük kararlar almadan da kıymetli. Sadece yaşadığını hissetmek bile yeterli olabilir.

Belki bu yılın en güzel kararı, hiçbir karar vermemek; sadece kendinle kalabilmektir.

 

​

​

​

​

​

​

​

Kaynakça

• Dai, H., Milkman, K. L., & Riis, J. (2014). The fresh start effect: Temporal landmarks motivate aspirational behavior. Management Science, 60(10), 2563–2582.

• Neff, K. D. (2003). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity, 2(3), 223–250.

• Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.